Incoterms 2020 Nedir? FOB, CIF, EXW ve Diğer Teslim Şekilleri Rehberi

Incoterms 2020 Nedir? FOB, CIF, EXW ve Diğer Teslim Şekilleri Rehberi

Uluslararası ticarette satıcı ve alıcı arasındaki sorumlulukların açık şekilde belirlenmesi büyük önem taşır. Ürünün hangi noktaya kadar satıcının sorumluluğunda olduğu, taşıma masraflarını kimin karşılayacağı ve riskin hangi aşamada alıcıya geçtiği gibi konuların netleştirilmesi, olası anlaşmazlıkların önlenmesine yardımcı olur.

Bu noktada Incoterms 2020 kuralları, dünya genelinde en yaygın kullanılan ticari teslim şekillerini tanımlar.

Peki Incoterms 2020 nedir?

Incoterms (International Commercial Terms), uluslararası ticarette satıcı ve alıcı arasındaki teslimat sorumluluklarını açıklayan standart ticaret kurallarıdır. Bu kurallar, farklı ülkelerdeki tarafların aynı ticari dili konuşmasını kolaylaştırır ve teslimat süreçlerini daha şeffaf hale getirir.

Incoterms 2020 Neden Önemlidir?

Uluslararası ticarette yanlış teslim şekli seçimi; ek maliyetlere, gecikmelere ve taraflar arasında anlaşmazlıklara yol açabilir.

Doğru Incoterms kuralının belirlenmesi sayesinde;

• Satıcı ve alıcının sorumlulukları netleşir.

• Taşıma masraflarının hangi tarafa ait olduğu belirlenir.

• Riskin hangi noktada devredileceği açıkça tanımlanır.

• Teslimat süreci daha planlı yönetilebilir.

• Ticari anlaşmazlıkların önüne geçilmesine katkı sağlanır.

Bu nedenle ihracat ve ithalat yapan işletmelerin Incoterms kurallarını temel düzeyde bilmesi önemlidir.

Incoterms 2020 Kimler İçin Gereklidir?

Incoterms yalnızca büyük ihracat şirketleri için değil, uluslararası ticaret yapan veya yapmayı planlayan tüm işletmeler için önemli bir bilgi kaynağıdır.

Özellikle şu gruplar Incoterms kurallarından yararlanır:

• Üreticiler

• İhracatçılar

• İthalatçılar

• Dış ticaret şirketleri

• Lojistik firmaları

• Satın alma yöneticileri

• Gümrük süreçleriyle ilgilenen işletmeler

Teslim şekillerinin doğru anlaşılması, tarafların ticari süreçleri daha güvenli ve verimli yönetmesine yardımcı olur.

Incoterms 2020 Kaç Teslim Şeklinden Oluşur?

Incoterms 2020 kapsamında uluslararası ticarette kullanılan toplam 11 teslim şekli bulunmaktadır.

Bu teslim şekilleri; taşıma yöntemine, masraf paylaşımına ve riskin devredildiği noktaya göre farklılık gösterir.

En yaygın kullanılan teslim şekilleri arasında şunlar yer alır:

• EXW (Ex Works)

• FCA (Free Carrier)

• FAS (Free Alongside Ship)

• FOB (Free On Board)

• CFR (Cost and Freight)

• CIF (Cost, Insurance and Freight)

• CPT (Carriage Paid To)

• CIP (Carriage and Insurance Paid To)

• DAP (Delivered at Place)

• DPU (Delivered at Place Unloaded)

• DDP (Delivered Duty Paid)

Bir sonraki bölümde bu teslim şekillerinin her birini, hangi durumlarda tercih edildiğini ve satıcı ile alıcının sorumluluklarını sade bir dille inceleyeceğiz.

Incoterms 2020 Teslim Şekilleri Açıklaması

Incoterms 2020 kapsamında yer alan teslim şekilleri, satıcı ile alıcının taşıma, masraf ve risk paylaşımını standart hale getirir. Doğru teslim şeklinin seçilmesi, uluslararası ticarette hem maliyet kontrolü hem de sorumlulukların netleşmesi açısından büyük önem taşır.

Aşağıda en yaygın kullanılan Incoterms 2020 teslim şekillerini inceleyebilirsiniz.

1. EXW (Ex Works)

EXW, satıcının sorumluluğunun en az olduğu teslim şekillerinden biridir.

Satıcı, ürünü kendi tesisinde veya belirlenen teslim noktasında alıcının kullanımına hazır hale getirir. Bu noktadan sonraki yükleme, taşıma, ihracat işlemleri ve diğer süreçler büyük ölçüde alıcının sorumluluğundadır.

EXW, özellikle alıcının lojistik süreçlerini tamamen yönetmek istediği durumlarda tercih edilebilir.

2. FCA (Free Carrier)

FCA teslim şeklinde satıcı, ürünleri belirlenen taşıyıcıya veya teslim noktasına ulaştırarak teslim yükümlülüğünü yerine getirir.

İhracat gümrük işlemleri satıcı tarafından tamamlanırken, taşımanın devamındaki süreçler anlaşmaya göre alıcı tarafından yönetilir.

FCA, kara, hava, deniz ve demir yolu taşımacılığı dâhil birçok taşıma türünde kullanılabilir.

3. FAS (Free Alongside Ship)

FAS yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir.

Satıcı, ürünleri geminin yanına kadar getirir. Bu noktadan itibaren yükleme işlemleri ve sonraki riskler alıcının sorumluluğuna geçer.

Özellikle dökme yük ve büyük hacimli sevkiyatlarda tercih edilebilir.

4. FOB (Free On Board)

FOB, uluslararası ticarette en bilinen teslim şekillerinden biridir ve yalnızca deniz ile iç su yolu taşımacılığında kullanılır.

Satıcının sorumluluğu, ürünlerin gemiye yüklendiği ana kadar devam eder. Ürün gemiye yüklendikten sonra risk alıcıya geçer.

FOB teslim şekli özellikle konteyner dışındaki geleneksel deniz taşımacılığı işlemlerinde yaygın olarak kullanılır.

5. CFR (Cost and Freight)

CFR teslim şeklinde satıcı, ürünleri varış limanına kadar taşıma masraflarını üstlenir.

Ancak ürün gemiye yüklendikten sonra oluşabilecek risk, alıcıya geçer.

Bu nedenle taşıma masrafını satıcı karşılasa da risk devri daha erken gerçekleşebilir.

6. CIF (Cost, Insurance and Freight)

CIF teslim şekli, CFR ile benzer yapıya sahiptir ancak önemli bir fark içerir.

Satıcı;

• Taşıma ücretini,

• Belirli kapsamda taşıma sigortasını,

üstlenir.

Riskin devri yine gemiye yükleme aşamasında gerçekleşirken, satıcı alıcı adına asgari kapsamda bir taşıma sigortası düzenler.

Deniz taşımacılığında en sık kullanılan teslim şekillerinden biridir.

7. CPT (Carriage Paid To)

CPT teslim şeklinde satıcı, taşıma ücretini belirlenen teslim noktasına kadar öder.

Ancak risk, ürün ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer.

Bu teslim şekli birçok farklı taşıma türünde kullanılabilir.

8. CIP (Carriage and Insurance Paid To)

CIP, CPT teslim şekline benzer ancak satıcı taşımanın yanında daha kapsamlı bir taşıma sigortasını da sağlar.

Özellikle yüksek değerli ürünlerin uluslararası taşınmasında tercih edilen teslim şekillerinden biridir.

9. DAP (Delivered at Place)

DAP teslim şeklinde satıcı, ürünleri belirlenen varış noktasına kadar getirir.

Boşaltma işlemi ise alıcının sorumluluğundadır.

Uluslararası kara yolu taşımacılığında sık kullanılan teslim şekillerinden biridir.

10. DPU (Delivered at Place Unloaded)

DPU teslim şeklinde satıcı, ürünleri belirlenen teslim noktasına getirir ve boşaltma işlemini de gerçekleştirir.

Bu yönüyle DPU, Incoterms 2020 kapsamında satıcının boşaltma sorumluluğunu da üstlendiği tek teslim şeklidir.

11. DDP (Delivered Duty Paid)

DDP, satıcının en fazla sorumluluk üstlendiği teslim şeklidir.

Satıcı;

• Taşıma,

• Gümrük işlemleri,

• Vergiler (anlaşma kapsamına göre),

• Teslimata kadar olan süreçleri

üstlenerek ürünü alıcının belirlediği teslim noktasına ulaştırır.

Alıcı açısından en az operasyon gerektiren teslim şekillerinden biri olarak değerlendirilir.

Hangi Incoterms Teslim Şekli Tercih Edilmelidir?

Tek bir teslim şekli her ticaret için en doğru seçenek değildir.

Seçim yapılırken;

• Ürün türü,

• Taşıma yöntemi,

• Tarafların lojistik deneyimi,

• Maliyet paylaşımı,

• Risk yönetimi,

• Hedef ülke,

gibi birçok unsur birlikte değerlendirilmelidir.

Doğru Incoterms seçimi, uluslararası ticaret süreçlerinin daha planlı ve verimli yönetilmesine önemli katkı sağlar.

Hangi Incoterms Teslim Şekli Ne Zaman Tercih Edilmelidir?

Incoterms 2020 kapsamında yer alan teslim şekillerinin her biri farklı ticari ihtiyaçlara göre geliştirilmiştir. Bu nedenle "en iyi teslim şekli" diye tek bir seçenek yoktur. Doğru seçim; ürünün özelliklerine, taşıma yöntemine, tarafların deneyimine ve ticari anlaşmanın detaylarına göre yapılmalıdır.

Aşağıda en yaygın teslim şekillerinin hangi durumlarda tercih edilebileceğine dair genel bilgiler yer almaktadır.

EXW Ne Zaman Tercih Edilir?

EXW teslim şekli, alıcının lojistik süreçlerini tamamen yönetmek istediği durumlarda tercih edilebilir.

Özellikle:

• Güçlü bir lojistik ağına sahip alıcılar,

• Kendi taşıma organizasyonunu yapan ithalatçılar,

• Ürünü doğrudan üreticiden teslim almak isteyen firmalar

için uygun bir seçenek olabilir.

FOB Ne Zaman Tercih Edilir?

FOB, deniz yolu taşımacılığında en yaygın kullanılan teslim şekillerinden biridir.

Genellikle;

• Konvansiyonel deniz taşımacılığı,

• İhracat işlemlerini satıcının yürüttüğü,

• Deniz taşımacılığı deneyimi bulunan taraflar

tarafından tercih edilir.

Tarafların risk devri noktasını net şekilde belirlemek istediği ticari işlemlerde de sıkça kullanılır.

CIF Ne Zaman Tercih Edilir?

CIF teslim şekli, taşıma ve belirli kapsamda sigorta işlemlerinin satıcı tarafından organize edilmesini isteyen alıcılar için tercih edilebilir.

İlk kez uluslararası ticaret yapan firmalar, taşıma sürecinin daha planlı ilerlemesi açısından CIF teslim şeklini değerlendirebilir.

Ancak sigorta kapsamının sözleşmede açık şekilde belirtilmesi önemlidir.

FCA ve CPT Kimler İçin Uygundur?

FCA ve CPT, yalnızca deniz yolu değil; kara, hava ve demir yolu taşımacılığında da kullanılabilen esnek teslim şekilleridir.

Özellikle:

• Konteyner taşımacılığı,

• Çok modlu taşıma,

• Uluslararası lojistik operasyonları

için yaygın olarak tercih edilir.

DAP ve DDP Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki teslim şekli sıkça karıştırılır.

DAP (Delivered at Place) teslim şeklinde satıcı ürünü belirlenen noktaya kadar getirir ancak boşaltma işlemi alıcı tarafından gerçekleştirilir.

DDP (Delivered Duty Paid) teslim şeklinde ise satıcı, anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri üstlenerek ürünü alıcının belirlenen teslim noktasına kadar ulaştırır. Bu teslim şekli, satıcının en fazla sorumluluk üstlendiği seçeneklerden biridir.

Taraflar, vergi ve diğer yükümlülüklerin kapsamını sözleşmede açık şekilde belirtmelidir.

Incoterms Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Teslim şekli belirlenirken yalnızca taşıma maliyeti değil, tüm ticari süreç birlikte değerlendirilmelidir.

Önemli kriterler şunlardır:

• Taşıma yöntemi

• Ürünün özellikleri

• Hedef ülke

• Lojistik altyapısı

• Sigorta ihtiyacı

• Risk paylaşımı

• Tarafların operasyonel deneyimi

• Ticari sözleşme şartları

Yanlış teslim şekli seçimi, beklenmeyen maliyetlere ve operasyonel sorunlara neden olabilir.

Dijital Ticarette Doğru Bilgiye Ulaşmanın Önemi

Uluslararası ticaret süreçleri her geçen gün daha karmaşık hale gelirken, doğru bilgiye hızlı erişim büyük önem taşımaktadır.

Üreticiler ve ithalatçılar; teslim şekilleri, ihracat süreçleri, belge yönetimi ve uluslararası ticaret uygulamaları hakkında güncel bilgilere sahip olduğunda daha bilinçli kararlar verebilir.

Exvoria Academy, dış ticaret konusunda güvenilir ve anlaşılır içerikler sunarak üreticilerin, ihracatçıların ve uluslararası alıcıların bilgiye daha kolay ulaşmasını hedeflemektedir. Bu sayede işletmeler yalnızca ticaret yapmakla kalmaz, aynı zamanda küresel pazarda daha bilinçli hareket edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Incoterms 2020 nedir?

Incoterms 2020, uluslararası ticarette satıcı ve alıcının teslimat, taşıma, masraf ve risk paylaşımını düzenleyen uluslararası ticaret kurallarıdır. Bu kurallar, farklı ülkelerde faaliyet gösteren tarafların ticari süreçleri daha açık ve standart şekilde yürütmesine yardımcı olur.

Incoterms 2020 kaç teslim şeklinden oluşur?

Incoterms 2020 kapsamında toplam 11 teslim şekli bulunmaktadır:

• EXW

• FCA

• FAS

• FOB

• CFR

• CIF

• CPT

• CIP

• DAP

• DPU

• DDP

Her teslim şekli, tarafların sorumluluklarını farklı şekilde tanımlar.

FOB ile CIF arasındaki fark nedir?

FOB teslim şeklinde satıcının sorumluluğu ürünlerin gemiye yüklenmesiyle sona erer ve risk bu noktada alıcıya geçer.

CIF teslim şeklinde ise satıcı, navlun maliyetini ve sözleşme kapsamında belirlenen taşıma sigortasını da üstlenir. Riskin devri ise Incoterms kurallarında tanımlanan noktada gerçekleşir. Tarafların sözleşme şartlarını dikkatle incelemesi önemlidir.

EXW teslim şekli ne anlama gelir?

EXW (Ex Works), satıcının sorumluluğunun en düşük olduğu teslim şekillerinden biridir. Satıcı ürünü kendi tesisinde teslim etmeye hazır hale getirir. Sonraki taşıma ve operasyonların büyük bölümü alıcının sorumluluğundadır.

En çok hangi Incoterms teslim şekilleri kullanılır?

Uluslararası ticarette kullanım sıklığı sektöre ve taşıma yöntemine göre değişebilmekle birlikte; EXW, FCA, FOB, CIF, CPT, DAP ve DDP en yaygın kullanılan teslim şekilleri arasında yer almaktadır.

Yanlış Incoterms seçimi ne gibi sorunlara yol açabilir?

Yanlış teslim şekli seçimi;

• Beklenmeyen maliyetlere,

• Risk paylaşımında anlaşmazlıklara,

• Teslimat gecikmelerine,

• Sigorta kapsamı konusunda belirsizliklere,

• Operasyonel sorunlara

neden olabilir. Bu nedenle teslim şekli belirlenirken tarafların sorumlulukları açık şekilde değerlendirilmelidir.

Sonuç

Incoterms 2020 kuralları, uluslararası ticaretin ortak dilini oluşturan en önemli standartlardan biridir. Doğru teslim şeklinin seçilmesi; satıcı ve alıcı arasındaki sorumlulukların netleşmesine, maliyetlerin daha doğru planlanmasına ve ticari süreçlerin daha verimli yönetilmesine katkı sağlar.

İhracat veya ithalat yapan işletmeler için Incoterms bilgisi yalnızca teorik bir konu değil, günlük ticari faaliyetlerin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle teslim şekillerini doğru anlamak ve her işlem için uygun seçeneği değerlendirmek, uzun vadeli başarı açısından büyük önem taşır.

Exvoria Academy, üreticiler, ihracatçılar ve uluslararası alıcılar için dış ticaret konusunda güvenilir bilgi sunmayı amaçlayan bir bilgi merkezi olarak; Incoterms, ihracat süreçleri, tedarikçi doğrulama, uluslararası pazarlama ve küresel ticaret konularında güncel içerikler paylaşmaya devam etmektedir.

Bilgiye yatırım yapan işletmeler, değişen küresel ticaret koşullarına daha hızlı uyum sağlayabilir ve uluslararası pazarda daha bilinçli kararlar alabilir.